Krótko o rodzajach łupieżu i składnikach szamponów przeciwłupieżowych

Łupież, który pojawia się na owłosionej skórze głowy może być łupieżem zwykłym lub łupieżem tłustym (łojotokowym), inne partie ciała może natomiast zaatakować łupież pstry.
Po czym rozpoznać poszczególne rodzaje łupieżu i jak leczyć taki łupież?

Łupież zwykły (suchy lub pospolity)

Tak jak napisałam pojawia się na owłosionej skórze głowy, choć w niektórych, nasilonych postaciach tego łupieżu może objąć również okolice brwi i rzęs. Łupież zwykły (Pityriasis simplex) przejawia się w postaci charakterystycznego 'śniegu' osypującego się ze skóry na nasze barki, ramiona, plecy. Łuski w tym łupieżu są białe, szarawe lub srebrzyste. Łupieżowi temu towarzyszą stany zapalne i niekiedy może pojawić się świąd. Wbrew pozorom temu typowi łupieżu również towarzyszy łojotok czyli wzmożone wydzielanie łoju. Z takim łupieżem możemy próbować radzić sobie przy pomocy szamponów – kosmetyków takich jak Head&Shoulders, który zawiera aktywny cynk zbawienny dla skóry głowy, ale lepiej od razu sięgnąć po szampon leczniczy. H&S może nie poradzić sobie z intensywnym łupieżem.

Łupież tłusty

Łupież tłusty pojawia się przy bardzo nasilonym łojotoku. Łuski łupieżu nie opadają wtedy tak swobodnie jak w łupieżu suchym. Łupież tłusty (Pityriasis steatoides) charakteryzuje się tym, że naskórek zlepia się tworząc żółtawe bądź szarawe tłuste łuski. Łuski te nie odpadają tak łatwo, a wręcz przylegają do skóry i włosów. Stany zapalne i świąd pojawiają się w tym łupieżu bardzo często. Tłuste łuski są też zagrożeniem dla naszych włosów. Z tym łupieżem wygramy jedynie przy pomocy leczniczych szamponów, konieczne jest zastosowanie keratolitów i wszystkich tych aktywnych składników, o których pisałam w poprzednim poście.

Łupież pstry

Umiejscawia się na gładkiej skórze tj. najczęściej w okolicach karku, ramion, pleców lub w górnych rejonach na klatce piersiowej. Może też pojawić się na kończynach górnych i w okolicy ud. Łupież pstry wygląda jak białawe lub czerwonobrązowe plamy. Ich średnica sięga nawet kilku centymetrów, choć najczęściej są to zmiany o średnicy kilku milimetrów. W tym łupieżu konieczne jest stosowanie leków, a szampony lecznicze (które oczywiście można stosować również do mycia skóry nieowłosionej) najczęściej zastępuje się maściami do stosowania miejscowego. Czasami dermatologia sięga po leczenie doustne.

Przewodnik po składnikach szamponów przeciwłupieżowych

Cyklopiroks – ma właściwości grzybobójcze. Oddziałuje na grzyby dermatofilne oraz na drożdżaki z gatunku Malassezia furfur. Cyklopiroks wykazuje też działanie przeciwbakteryjne, szczególnie silne na bakterie typu Staphylococcus aureus i Streptococcus epidermisis. Działa też przeciwzapalnie.
Dziegcie – hamują proces przyrastania naskórka poprzez zahamowanie procesu proliferacji keratynocytów. Działają przeciwzapalnie i kreatolitycznie czyli są pomocne w usuwaniu nawarstwiających się łupieżowych łusek w łupieżu tłustym.
Dwusiarczek selenu – jest związkiem o właściwościach przeciwgrzybiczych, działa więc na źródło problemu czyli grzyby Malassezia furfur, poza tym (co w przypadku łupieżu jest nie mniej istotne) hamuje procesy złuszczania naskórka (hamuje proces podziału komórek tj. mitozę).
Glikokortykosteroidy – wykorzystywane w lekach przeciwłupieżowych ze względu na swoje właściwości przeciwzapalne mają dosyć złożone działanie, bo z jednej strony leczą, z drugiej mogą przyspieszać procesy proliferacji grzybów tj. ich namnażanie.
Inhibitory kalcyneuryny – mają podobne działanie przeciwłupieżowe tj. przeciwzapalne i przeciwświądowe jak glikokortykosteroidy, tyle tylko że nie powodują skutków ubocznych w postaci intensyfikacji namnażania drożdżaków.
Kwas mlekowy ułatwia procesy złuszczania czyli usuwania zrogowaciałego naskórka. Doskonale nawilża też jego warstwę rogową.
Kwas salicylowy – bardzo ciekawy związek (wykorzystywany między innymi w leczeniu łuszczycy), na łupież działa keratolitycznie, ale tylko w stężeniu od 3 do 5 %. Poza tym ma dobre właściwości antyseptyczne.
Kwas undecylenowy likwiduje grzyby powodujące łupież.
Mocznik w szamponach przeciwłupieżowych powinien występować w stężeniu powyżej 10% wtedy działa keratolitycznie. Oprócz tego, jako środek kondycjonujący zatrzymuje w skórze (a właściwie w naskórku) wodę poprawiając w ten sposób jego nawilżenie i tworząc a raczej wzmacniając tzw. barierę naskórkową.
Związki siarki wykazują bardzo szerokie spektrum działania, bo oprócz właściwości przeciwgrzybiczych wykazują też działanie przeciwzapalne, oraz keratolityczne (bądź keratoplastyczne – w zależności od stężenia).

Oprócz wymienionych wyżej składników leki przeciwłupieżowe i szampony na łupież mogą zawierać również inne substancje, w tym wiele wyciągów z roślin o właściwościach kondycjonujących i wzmacniających odporność skóry na łupież i powodujące go drożdżaki.